Yasaklı Köpek Irkları Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey (2025 Güncel)
- Vet. Tek. Fatih ARIKAN
- 31 Eki 2025
- 13 dakikada okunur
Yasaklı Köpek Irkı Ne Anlama Geliyor?
“Yasaklı köpek ırkı” terimi, halk arasında sıkça kullanılsa da resmi mevzuatta “tehlike arz eden hayvanlar” olarak geçer. Bu tanım, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ve bu kanuna dayanarak yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığı Genelgesi (2021-48) ile belirlenmiştir.Amaç, kamu güvenliğini korumak ve saldırı potansiyeli yüksek, kontrolsüz üretimden kaynaklanan riskleri ortadan kaldırmaktır.
Bu yasak, köpeklerin karakterine değil, ırksal kökenlerine ve fiziksel kapasite farklarına dayanmaktadır. Yani yasak, “her birey saldırgan olur” anlamına gelmez; ancak ırkın genetik geçmişi, güç kapasitesi ve saldırı refleksleri, potansiyel tehlike olarak değerlendirilir.
Mevzuata göre, yasak kapsamına giren ırkların:
Üretimi
Sahiplendirilmesi veya sahiplendirilmesi
Satışı veya hediye edilmesi
İlan verilmesi (sosyal medya dahil)
Ülkeye girişi veya çıkarılmasıkesin olarak yasaktır.
Ayrıca bu köpekler yalnızca kayıtlı sahipler tarafından, özel koşullarda tutulabilir. Yeni sahiplenme veya üretim hiçbir şekilde mümkün değildir.
Bu düzenleme, yalnızca saldırı olaylarını önlemeyi değil, aynı zamanda hayvan istismarını, kötü yetiştiriciliği ve yasa dışı üretim zincirlerini de engellemeyi amaçlar.
Türkiye’de 2025 İtibarıyla Yasaklı Köpek Irkları
Türkiye’de 2025 itibarıyla Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından “tehlike arz eden ırklar” listesi günceldir ve halen yürürlüktedir. Liste ilk olarak 2021 sonunda yayımlanmış, 2022 ve 2023 yıllarında küçük açıklama güncellemeleri yapılmıştır.
Resmî yasaklı köpek ırkları şunlardır:
American Pitbull Terrier
Dogo Argentino
Fila Brasileiro (Brezilya Mastiff)
Japanese Tosa (Tosa Inu)
American Staffordshire Terrier (AmStaff)
American Bully
Bu ırkların melezleri de yasa kapsamına girmektedir. Örneğin “Pitbull kırması” veya “Bully karışımı” olarak bilinen köpekler, görünüm ve genetik benzerlik taşıdığı tespit edilirse aynı hükümlere tabidir.
Türkiye’deki Yasaklı Köpek Irkları Listesi (Tablo)
Aşağıdaki tablo, Türkiye’de 2025 yılı itibarıyla yürürlükte olan resmî yasaklı köpek ırklarını, İngilizce adları ve kısa tanımlarıyla birlikte gösterir. Bu tablo, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2021-48 sayılı Genelgesine göre güncel tutulmaktadır.
Türkçe Adı | İngilizce Adı | Kısa Tanım / Özellik |
American Pitbull Terrier | Güçlü çene yapısı ve kaslı vücudu ile bilinir. Aslen dövüş için üretilmiş, yüksek fiziksel kapasiteye sahip bir ırktır. | |
Dogo Argentino | Argentinian Mastiff | Arjantin kökenli, büyük ve kaslı bir av köpeğidir. Yüksek dayanıklılığı ve koruma içgüdüsü nedeniyle tehlike sınıfındadır. |
Fila Brasileiro | Brazilian Mastiff | Brezilya’da sığır gütme ve bekçilik amacıyla yetiştirilmiştir. Baskın karakteri ve güçlü savunma içgüdüsü vardır. |
Japanese Tosa | Tosa Inu (Japanese Mastiff) | Japonya’da dövüş köpeği olarak geliştirilmiştir. Aşırı dirençli ve yüksek fiziksel güce sahiptir. |
American Staffordshire Terrier | AmStaff | Fiziksel olarak Pitbull’a çok benzer. Aslında iyi eğitildiğinde dost canlısıdır, ancak yasa kapsamındadır. |
American Bully | American Bully | Modern bir melez ırk olup, AmStaff ve Bulldog kökenlidir. Güçlü kas yapısı ve baskın görünümü nedeniyle yasaklı ırklar arasında yer alır. |
Not: Bu ırkların melezleri, görünüm veya genetik olarak benzer bireyleri de yasa kapsamına girer.
“Pitbull kırması” veya “Bully tipi” gibi tanımlamalar bu nedenle hukuken geçerli değildir.
Mevzuatın Dayanağı: 5199 Sayılı Kanun ve 2021 Genelgesi
Türkiye’de yasaklı köpek ırklarının belirlenmesinin temel dayanağı, 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 14. maddesi ve buna bağlı olarak çıkarılan Tarım ve Orman Bakanlığı Genelgesi (No: 2021-48)’dir.
Bu kanun ve genelgeye göre:
“Tehlike arz eden” hayvanların üretimi, satışı, barındırılması, sahiplenilmesi, sahiplendirilmesi ve ülkeye girişi yasaktır.
Yasak kapsamındaki köpekler, ancak belirli şartlarda (kayıt, kısırlaştırma, ağızlık, tasma) elde tutulabilir.
Kamuya açık alanlarda saldırıya yol açabilecek davranışlar tespit edilirse, köpeğe el koyma işlemi uygulanabilir.
Genelgede Belirlenen Temel Amaçlar:
Kamu güvenliği: Saldırı vakalarının önlenmesi.
Hayvan refahı: Kontrolsüz üretim ve kötü yetiştiriciliğin durdurulması.
Toplumsal farkındalık: Sorumlu hayvan sahipliği bilincinin artırılması.
Bu genelge, Avrupa’daki breed-specific legislation (ırka özel yasa) modeline dayanır.Yani yasa, bireysel davranıştan çok ırk temelli önlem yaklaşımını benimser.
Geçiş Hükümleri: Kısırlaştırma, Mikroçip ve PETVET Kaydı
Türkiye’de 2021 sonunda yürürlüğe giren “Tehlike Arz Eden Hayvanlar Hakkında Genelge” (2021-48), yasağın ani değil kademeli olarak uygulanmasını öngördü.Bu geçiş süreci, hâlihazırda yasaklı ırklara sahip kişilere belirli koşullarla köpeklerini elde tutma hakkı tanıdı.
Geçiş Dönemi Tarihleri (Özet)
Genelge Yayım Tarihi: 07 Aralık 2021
Son Başvuru ve Kayıt Tarihi: 14 Ocak 2022
Bu tarihe kadar sahipler, aşağıdaki işlemleri tamamlamakla yükümlüydü:
Kısırlaştırma:
Yasaklı ırkların üretimini önlemek amacıyla zorunludur.
İşlem, veteriner hekim raporu ile belgelenmelidir.
Mikroçip Takılması:
Her köpeğe benzersiz kimlik numarası atanır.
Bu numara, hem sahibine hem de köpeğe kalıcı kimlik kazandırır.
PETVET Sistemine Kayıt:
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın dijital veri tabanıdır.
Kayıt olmadan köpek resmî olarak tanınmaz.
Kayıt Belgesi Taşıma Zorunluluğu:
Dolaşım sırasında belge ibraz edilemezse, “kayıtsız hayvan” muamelesi yapılır.
Önemli: 14 Ocak 2022 tarihinden sonra hiçbir şekilde yeni kayıt, üretim veya sahiplendirme yapılamaz.Bu tarih, Türkiye’de yasaklı ırkların yasal statüsünü tamamen belirleyen dönüm noktasıdır.
Bu hükümlerin amacı, var olan bireyleri güvenli şekilde kayıt altına almak ve gelecekteki üretim zincirini tamamen ortadan kaldırmaktır.
Sahipli Yasaklı Köpekler İçin Günlük Uyum Rehberi
Kayıtlı yasaklı ırk sahipleri için yasal yükümlülük sadece bir defalık değil, sürekli bir sorumluluktur.Aşağıdaki rehber, günlük yaşamda uygulanması gereken adımları kapsar:
Kontrol Başlığı | Uygulama Detayı |
Ağızlık Kullanımı | Kamuya açık alanlarda her zaman zorunludur. Eğitimli, saldırganlık göstermeyen bireyler dahi ağızlıksız gezdirilemez. |
Tasma / Harness | Köpek yalnızca fiziksel kontrol altında dolaştırılabilir. Tasma uzunluğu 1,5 metreyi geçmemelidir. |
Kayıt Belgesi | Her gezide yanınızda bulunmalıdır. Denetimlerde ibraz edilmemesi ceza sebebidir. |
Kalabalık Alanlar | Çocuk parkları, AVM bahçeleri, okul çevreleri ve toplu taşıma araçlarına sokulması yasaktır. |
Kısırlaştırma Belgesi | Veteriner raporu ve PETVET kaydı, evrak arasında muhafaza edilmelidir. |
Davranış Eğitimi (Öneri) | Zorunlu değildir ancak pozitif davranış eğitimi, hem güvenlik hem de sosyal uyum açısından tavsiye edilir. |
Barınma Alanı | Zincirle bağlamak yasaktır. Geniş, korunaklı, kaçamayacağı ve çevreyi tehdit etmeyecek bir alan sağlanmalıdır. |
Veteriner Kontrolleri | 6 ayda bir rutin muayene, aşı ve genel sağlık kontrolü yapılmalıdır. |
Pratik İpucu:
Birçok ilde, denetimler sırasında köpeğin ağızlık, tasma ve belge koşullarını yerine getiren sahipler, “tam uyumlu” olarak değerlendirilir ve ek işlem yapılmaz.
Bu kurallara eksiksiz uymak, hem hayvanın güvenliğini hem de sahibin yasal korumasını sağlar.
Cezalar ve Yaptırımlar (2025 Güncel)
Türkiye’de yasaklı köpek ırklarıyla ilgili cezalar, 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 14. maddesi ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2021-48 sayılı Genelgesi doğrultusunda uygulanır.Bu cezalar her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılır. 2025 yılı için cezalar, 2024 sonu itibarıyla açıklanan %58,46’lık yeniden değerleme oranı üzerinden güncellenmiştir.
Aşağıdaki tablo 2025 yılı için ortalama ceza aralıklarını göstermektedir:
İhlal Türü | Ceza Miktarı (Yaklaşık) | Ek Yaptırım |
Kayıtsız yasaklı köpek bulundurmak | 50.000 TL | Köpeğe el koyma + barınağa nakil |
Kısırlaştırma veya mikroçip işlemini yaptırmamak | 25.000 TL | Zorunlu işlem ve ceza tekrarı halinde el koyma |
Kamu alanında ağızlıksız veya tasmasız gezdirmek | 15.000 TL | Köpeğin geçici olarak belediye gözetimine alınması |
Satış, sahiplendirme veya ilan paylaşımı yapmak | 100.000 TL’ye kadar | Adli işlem (TCK 177 kapsamı) |
Saldırı sonucu yaralanma / ölüm | 100.000 TL + adli süreç | TCK kapsamında hapis cezası dahil olabilir |
Köpeği terk etmek / barınağa teslim etmemek | 20.000 TL | Hayvan refahı ihlali olarak ayrıca işleme alınır |
Not: Bu tutarlar illere göre küçük farklılıklar gösterebilir. Net rakamlar, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından yayımlanan resmî tebliğlerde yer alır.
Cezaların amacı yalnızca caydırıcılık değil, aynı zamanda sorumlu hayvan sahipliğini teşvik etmektir.Yasaklı ırklara sahip olup bu kurallara tam uyum sağlayan bireyler, yasal koruma altında tutulur ve ceza uygulanmaz.
Denetim Süreci: Belediye ve İl/İlçe Tarım Uygulamaları
Denetimler, Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda yürütülür, ancak uygulamada belediyelerin veteriner işleri müdürlükleri aktif rol oynar.Süreç hem ihbar hem de rutin kontrol esasına dayanır.
1. Rutin Denetimler
Belediyeler, belirli aralıklarla parklar, sahil yürüyüş alanları, site çevreleri ve köpek gezdirme alanlarında denetim yapar.
Ağızlık, tasma, kayıt belgesi ve mikroçip kontrolü yapılır.
Belgeler tam olan sahipler “uyumlu” sayılır ve işlem yapılmaz.
2. İhbar Üzerine Denetimler
Vatandaşların CİMER, Alo 174 veya belediye hattı üzerinden yaptığı ihbarlar değerlendirilir.
Yetkililer köpek sahibinin ikamet adresine giderek kontrol yapar.
Eğer köpek kayıt dışı veya yasaklı ırk tespit edilirse, belediye veteriner ekibi el koyma tutanağı düzenler.
3. El Koyma Süreci
El koyma kararı, Tarım İl/İlçe Müdürlüğü yetkilisinin onayıyla uygulanır.
Köpek belediye bakımevine götürülür ve 7 gün boyunca sahipten savunma veya belge beklenir.
Sahip, belgelerini ibraz ederse köpek iade edilir; aksi halde kalıcı olarak barınağa alınır.
4. Denetimlerde Aranan Belgeler
PETVET kayıt belgesi
Kısırlaştırma raporu
Mikroçip numarasını gösteren belge
Ağızlık ve tasma bulundurulduğunu kanıtlayan ekipman
5. Denetim Sonrası Süreç
Denetimlerde kurallara tam uyan sahipler hiçbir ceza almaz.Ancak eksiklik tespit edilirse ilk uyarı yapılır, tekrarında ceza ve el koyma işlemleri devreye girer.
Hukuki not: Yasaklı ırk sahipleri, haksız el koyma durumlarında idare mahkemesine başvurarak “idari işlemin iptali” davası açabilir.
Bu sistem, hem hayvan refahını hem de kamu güvenliğini korumayı amaçlayan çift yönlü bir denge mekanizmasıdır.
Kamusal Alan Kuralları: Ağızlık, Tasma ve Alan Kısıtları
Türkiye’de yasaklı ırklar için kamuya açık alanlarda uyulması gereken kurallar 5199 Sayılı Kanun, 2021-48 sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı Genelgesi ve belediyelerin yerel yönetmelikleri ile düzenlenmiştir.Bu kurallar, hem toplum güvenliğini hem de hayvan refahını birlikte koruma amacını taşır.
Kural Başlığı | Açıklama / Uygulama Detayı |
Ağızlık Kullanımı | Yasaklı ırklar, kamusal alanlarda daima ağızlık takılı olarak dolaştırılmalıdır. Bu kuralın istisnası yoktur. Eğitimli veya sakin bireyler de bu zorunluluktan muaftır. |
Tasma / Harness Zorunluluğu | Köpek sadece fiziksel kontrol altında gezdirilebilir. Tasma uzunluğu 1,5 metreyi geçmemeli ve köpeğin kaçmasını engelleyecek dayanıklılıkta olmalıdır. Zincir veya dikenli tasma yasaktır. |
Sahip Gözetimi | Yasaklı ırk hiçbir zaman başkasına emanet edilemez. Sadece kayıtlı sahibi tarafından dolaştırılabilir. |
Alan Kısıtlamaları | Çocuk parkları, okul bahçeleri, alışveriş merkezleri, sahil yürüyüş alanları gibi kalabalık noktalara girişi yasaktır. Belediyeler, bu alanlarda özel “yasaklı ırk giriş yasaktır” tabelaları koyabilir. |
Taşıma Kuralları | Araç içinde taşınırken köpek kafesi veya özel güvenlik kemeri kullanılmalıdır. Pencereden baş çıkarması veya serbest dolaşması yasaktır. |
Toplu Taşıma | Otobüs, metro, tramvay gibi toplu taşıma araçlarına binmeleri yasaktır. Yalnızca özel kafes içinde veteriner veya nakil amaçlı taşınabilir. |
Kayıt Belgeleri | Sahip, dolaşım sırasında PETVET kaydını ve kısırlaştırma belgesini yanında bulundurmalıdır. Belgesiz dolaşmak, “kayıtsız hayvan bulundurma” kapsamında cezaya tabidir. |
Ağızlık ve tasma kuralına uyan, belgelerini yanında bulunduran sahipler, denetimlerde “uyumlu” sayılır ve ceza uygulanmaz.
Sık Yapılan Hatalar ve Mitler (Hızlı Düzeltmeler)
Aşağıdaki tablo, kamuoyunda sıkça karşılaşılan yanlış inanışları ve doğru bilgileri özetler.Bu yanlışlar çoğu zaman sosyal medya paylaşımlarından veya kulaktan dolma bilgilere dayanır.
Yanlış Bilgi | Doğrusu |
“Kısırlaştırırsam yasa kalkar.” | Yanlış. Kısırlaştırma, yalnızca kayıtlı bireylerin elde tutulmasına izin veren bir şarttır. Üretim ve sahiplendirme yasağı devam eder. |
“Yasaklı köpek beslemek tamamen suç değil, sadece uyarı alırım.” | Yanlış. Kayıtsız yasaklı köpek bulundurmak suçtur; idari para cezası ve el koyma uygulanır. |
“Sadece safkanlar yasak.” | Yanlış. Melezler ve tip benzerliği taşıyan köpekler de yasa kapsamına girer. |
“Benim köpeğim saldırgan değil, bana ceza kesmezler.” | Yanlış. Yasak bireysel davranışa değil, ırka dayalıdır. Köpeğiniz sakin olsa bile yasa geçerlidir. |
“Belgemi kaybettim ama sistemde kayıtlıyım, sorun olmaz.” | Eksik. Denetimlerde belge ibraz edilemezse “belgesiz sahiplik” cezası uygulanabilir. Kopyası çıkartılmalıdır. |
“Yasaklı ırkları evde serbest tutabilirim, önemli olan dışarı çıkarmamak.” | Kısmen doğru. Evde barındırmak mümkündür, ancak çevreye zarar vermeyecek şekilde güvenli alan sağlanmalıdır. Ayrıca evin dışına çıkarılırken tüm kurallar geçerlidir. |
“Ağızlık takmadan da gezdirebilirim, çünkü eğitimli.” | Yanlış. Ağızlık, yasal zorunluluktur. Eğitim seviyesi fark etmez. |
“Kayıtlı köpekleri sahiplendirmek serbest.” | Yanlış. Kayıtlı bile olsa yasaklı ırkların devri veya sahiplendirilmesi yasaktır. |
“Barınaklar bu ırkları yeniden sahiplendiriyor.” | Yanlış. Barınaklar sadece el konulan köpekleri barındırır, sahiplendirme yapamaz. |
“Yasaklı ırklar listesi her yıl değişiyor.” | Kısmen doğru. Liste sabit kalmakla birlikte, yeni genelge yayımlanırsa değişiklik olabilir. Şu anda (2025) liste aynıdır. |
Bu tabloda görüldüğü gibi yanlış bilgiler genellikle mevzuatın eksik okunmasından veya sosyal medya söylentilerinden kaynaklanmaktadır.
Yasaklı ırk sahipleri için en doğru bilgi kaynağı her zaman Tarım ve Orman Bakanlığı ve belediye veteriner işleri müdürlükleridir.
Uluslararası Karşılaştırmalar: İngiltere XL Bully, AB ve Almanya
Yasaklı köpek ırkları yalnızca Türkiye’de değil, birçok ülkede de “breed-specific legislation” (ırka özgü yasa) kapsamında düzenlenmiştir. Ancak her ülke bu düzenlemeleri farklı şekilde uygular.Aşağıdaki tablo, öne çıkan ülkelerdeki mevcut yasak ve uygulama modellerini karşılaştırmalı olarak gösterir:
Ülke / Bölge | Yasaklı veya Kısıtlı Irklar | Uygulama Modeli |
İngiltere | Pitbull Terrier, Dogo Argentino, Fila Brasileiro, Tosa Inu, XL Bully (2024) | 2024 itibarıyla XL Bully yasağı getirildi. “Exemption certificate” (muafiyet belgesi) alan sahipler köpeklerini kısırlaştırma, ağızlık, tasma ve sigorta şartıyla tutabiliyor. Yeni sahiplenme yasak. |
Almanya | 16 eyaletin her birinde farklı yasak listesi var. Bayern ve Brandenburg en sıkı düzenlemelere sahip. | Lisans ve test sistemi var. Bazı eyaletlerde belirli ırklar için “karakter testi” sonrası kayıt izni veriliyor. |
Fransa | Pitbull, Tosa, Boerboel, Mastiff türevleri | “Kategorik tehlike sınıfı” sistemi var. 1. kategori (yasaklı), 2. kategori (lisansla sahiplik). Ağızlık ve sigorta zorunlu. |
Hollanda | Pitbull Terrier ve türevleri (2008’e kadar yasaktı, şu an denetimli izinli) | Tehlike değerlendirmesi bireysel olarak yapılıyor; ırka değil davranışa bakılıyor. |
ABD | “Breed Specific Law” (eyalet bazlı) | Bazı eyaletlerde Pitbull yasağı sürüyor (ör. Miami-Dade, Denver). Diğer eyaletlerde yerel yönetim kararına bağlı. |
Avustralya | Pitbull Terrier, Dogo Argentino, Fila Brasileiro, Tosa Inu, Presa Canario | Ulusal düzeyde yasaklı. Sadece mevcut kayıtlı bireylerin tutulmasına izin veriliyor. |
İngiltere’de XL Bully Yasağı (2024) – En Güncel Örnek
İngiltere Hükûmeti, 2023 sonlarında yaşanan saldırı vakaları sonrası XL Bully ırkını “Dangerous Dogs Act” kapsamına dahil etti.2024 itibarıyla:
Bu ırklar üretilemez, satılamaz, devredilemez veya ilan edilemez.
“Exemption Certificate” alan sahipler, köpeklerini belirli şartlarla muhafaza edebilir:
Ağızlık ve tasma
Kamu alanında sigorta belgesi taşıma
Barınma alanının güvenlik kontrolü
Bu belgelere sahip olmayanlar için cezalar hapis veya sınırsız para cezası şeklindedir.
Bu uygulama modeli, Türkiye’deki yasak sistemine büyük ölçüde benzer; farkı, İngiltere’nin muafiyet sertifikası sistemine izin vermesidir. Türkiye’de böyle bir sistem yoktur; yalnızca geçmişte kayıtlı bireylerin elde tutulmasına izin verilmektedir.
Uluslararası Seyahat ve İthalat/İhrac Kuralları
Yasaklı köpek ırklarıyla uluslararası seyahat, ülkeden ülkeye değişen çok sıkı kurallara tabidir.Köpeğin sadece Türkiye’de değil, gideceği ülkenin de yasal mevzuatına uygun olması gerekir.
1. Türkiye’den Yurt Dışına Çıkış
Yasaklı ırklar (ör. Pitbull, Dogo Argentino, AmStaff vb.) Türkiye’den ihraç edilemez.
Bu köpekler için pasaport düzenlenmez ve sınırdan çıkışına izin verilmez.
Yalnızca “deneysel / bilimsel amaçlı nakil” gibi özel izinli işlemler istisnadır (çok nadir).
2. Yurt Dışından Türkiye’ye Giriş
Aynı şekilde bu ırkların ithalatı yasaktır.
Gümrükte yakalanan bireyler doğrudan karantinaya alınır veya iade edilir.
Sahipleri, ayrıca “tehlike arz eden hayvan ithali” suçlamasıyla idari cezaya tabi tutulur.
3. AB Ülkelerine Seyahat
AB ülkeleri, ortak bir evcil hayvan seyahat protokolü uygular:
Mikroçip
Kuduz aşısı
AB Pet PassportAncak, bazı ülkeler (ör. Fransa, Almanya, Danimarka) belirli ırkların girişini tamamen yasaklamıştır.Bu nedenle seyahat öncesinde varış ülkesinin resmî veteriner otoritesinden izin alınmalıdır.
4. Havayolu Kuralları
Çoğu uluslararası havayolu şirketi (ör. Turkish Airlines, Lufthansa, Air France), yasaklı veya yüksek riskli ırkları taşımayı reddeder.Bu kural, kabin, kargo veya transfer uçuşlarında da geçerlidir.
5. Avrupa Dışı Ülkeler
ABD, Kanada, Avustralya ve Japonya’da bazı şehir ve eyaletlerde ırk temelli yasaklar hâlen yürürlüktedir.Örneğin:
Miami-Dade (ABD): Pitbull yasağı
Victoria (Avustralya): Dogo Argentino, Pitbull, Fila Brasileiro yasak
Japonya: Tosa Inu’nun ithalatı özel izne tabidir.
Uluslararası seyahatten en az 2–3 ay önce hem Türkiye’deki hem de hedef ülkedeki resmî makamlarla irtibat kurun. Her ülkenin yasa listesi farklıdır.
Sorumluluk ve Sigorta: Hukuki Risklerin Yönetimi
Yasaklı ırk sahipliği, yalnızca bakım ve sevgi sorumluluğu değil, aynı zamanda hukuki yükümlülük anlamına gelir. Türkiye’de bu ırkları elinde bulunduran kişiler, köpeklerinin sebep olabileceği her türlü zarardan doğrudan sorumludur.
1. Yasal Sorumluluk Türleri
Sorumluluk Alanı | Açıklama |
Cezaî Sorumluluk | Köpeğin sebep olduğu yaralanma veya ölüm durumunda, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 177. maddesi (“hayvanın tehlikeye neden olacak şekilde serbest bırakılması”) devreye girer. Bu durumda 3 aydan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülür. |
İdari Sorumluluk | Denetimlerde belge, ağızlık, tasma veya kayıt eksikliği tespit edilirse, 5199 Sayılı Kanun kapsamında para cezası ve el koyma uygulanır. |
Mali (Tazminat) Sorumluluğu | Köpeğin üçüncü kişiye veya mala zarar vermesi halinde, sahip “kusursuz sorumluluk” ilkesi gereği tüm zararı karşılamakla yükümlüdür. Bu kapsamda sigorta yaptırılması önerilir. |
2. Sorumluluk Sigortası (Zorunlu Olmasa da Hayati)
Türkiye’de yasaklı ırklar için henüz zorunlu sorumluluk sigortası bulunmamaktadır.Ancak özel sigorta şirketleri, “Evcil Hayvan Sorumluluk Poliçesi” adıyla bu ırklar için poliçe düzenleyebilmektedir.
Bu sigorta;
Üçüncü şahıs zararlarını,
Olası saldırı vakalarında tazminat ödemelerini,
Yasal savunma masraflarını,
Veteriner bakımını (bazı poliçelerde)karşılayabilir.
3. Sigorta ve Hukuk Uyum Rehberi
Köpeğiniz kayıtlı olmalı (PETVET sisteminde).
Poliçe yaptırmadan önce sigorta şirketine ırkı açıkça belirtin.
Her yıl yenileme belgelerini saklayın.
Kazaya karışan köpekler için derhal belediye veya veteriner raporu alın.
İngiltere ve Almanya gibi ülkelerde yasaklı ırklar için sigorta zorunludur. Türkiye’de henüz zorunlu olmasa da bu uygulamanın ilerleyen yıllarda mevzuata girmesi bekleniyor.
Etik ve Hayvan Refahı Perspektifi
Yasaklı ırklar konusu yalnızca yasal bir mesele değildir; aynı zamanda etik bir tartışmadır.Kamu güvenliği, bireysel haklar ve hayvan refahı arasındaki denge, bu konunun temelini oluşturur.
1. “Irk Temelli Yasak” Eleştirisi
Birçok hayvan davranış uzmanı, ırk bazlı yasakların tek başına çözüm olmadığını savunur. Çünkü saldırganlık, genetik kadar çevre, eğitim, sosyalleşme ve sahip davranışıyla da ilişkilidir.Irk yasağının amacı köpeği değil, ihmali ve kötü yetiştiriciliği önlemektir.Yani sorun köpekte değil, onu yanlış ellerde tehlikeye dönüştüren insan faktöründedir.
2. Hayvan Refahı Açısından Denge
Yasaklı ırkların tamamen yok edilmesi yerine, kayıtlı sahiplerce güvenli şekilde yaşatılması;
Hayvan refahını korur,
Kontrolsüz üretimi engeller,
Toplumla uyumlu yaşam olanağı sağlar.
Bu nedenle Türkiye’nin mevcut sisteminde, kayıtlı bireylerin kısırlaştırılıp gözetim altında tutulması, uluslararası ölçekte en dengeli modellerden biri olarak görülür.
3. Eğitim ve Bilinçlendirme Önemi
Yasaklı ırk sahiplerinin;
Köpek davranışı, iletişimi ve stres yönetimi konularında bilgi sahibi olması,
Pozitif eğitim teknikleri uygulaması,
Hayvanın korku veya saldırganlık yerine güven ortamında yaşamasını sağlaması gerekir.
Bu yaklaşım, yalnızca hayvanın değil, toplumun da güvenliğini artırır.
Gerçek çözüm yasaktan çok bilinçli sahiplik, sorumluluk ve eğitimdir.Yasaklı ırkları kötü yetiştiricilerin elinden almak bir zorunluluktur; ancak doğru sahiplerde bu köpekler, sevgi dolu, dengeli ve güvenli bireyler olabilir.
Sık Sorulan Sorular (FAQ)
Türkiye’de yasaklı köpek ırkları hangileridir?
2025 itibarıyla Türkiye’de yasaklı olan ırklar: American Pitbull Terrier, Dogo Argentino, Fila Brasileiro, Japanese Tosa (Tosa Inu), American Staffordshire Terrier (AmStaff) ve American Bully. Bu ırkların melezleri de kapsam dahilindedir.
Bu ırkların üretimi veya satışı serbest mi?
Hayır. 5199 sayılı Kanun’a göre üretmek, satmak, sahiplendirmek veya ilan paylaşmak kesin olarak yasaktır.
Daha önce sahiplenmiş kişiler köpeklerini tutabiliyor mu?
Evet, ancak yalnızca 2022’ye kadar kısırlaştırma, mikroçip takma ve PETVET kayıt işlemlerini tamamlayanlar için. Bu şartları yerine getirmemiş köpekler el konularak belediye barınağına alınır.
Kayıtsız yasaklı köpek bulundurmanın cezası nedir?
2025 itibarıyla ortalama 50.000 TL para cezası uygulanır. Ayrıca köpeğe el konulur ve sahipliği iptal edilir.
Ağızlık takmak zorunlu mu?
Evet. Tüm yasaklı ırklar kamuya açık alanlarda ağızlık ve tasma ile gezdirilmek zorundadır. Eğitimli veya sakin bireyler için bile istisna yoktur.
Yasaklı köpeğim var, ancak sadece evde bakıyorum. Bu yasal mı?
Kayıtlı, kısırlaştırılmış ve PETVET sisteminde kayıtlıysa evde bulundurmak serbesttir. Ancak ev dışına çıkarılırken tüm kurallar geçerlidir.
Köpeğimi sahiplendirmek istiyorum, mümkün mü?
Hayır. Yasaklı ırkların sahiplendirilmesi veya devri yasal olarak yasaktır.
Köpeğim saldırmadı ama havladı, yine de ceza alır mıyım?
Havlama ceza sebebi değildir. Ancak köpek kamuya açık alandaysa ve ağızlık/tasma takılı değilse ceza uygulanır.
Bu ırkların yavrularını sahiplendirmek yasal mı?
Hayır. Yavrular da aynı yasağa tabidir. Üretim ve sahiplendirme cezaya neden olur.
Kayıt belgemi kaybettim, ne yapmalıyım?
Bulunduğun il/ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne giderek belge yenilemesi talep edebilirsin. Aksi halde belge ibraz edilemediğinde ceza uygulanır.
Yasaklı ırklar sigorta yaptırabilir mi?
Evet, bazı özel sigorta şirketleri “evcil hayvan sorumluluk poliçesi” kapsamında bu ırklar için sigorta düzenler. Zorunlu olmasa da önerilir.
Yurt dışına yasaklı köpek götürülebilir mi?
Hayır. Türkiye’den bu ırkların ihracatı yasaktır. Ayrıca birçok ülke (örneğin İngiltere, Avustralya, Kanada) bu ırkların girişini yasaklamıştır.
Yurt dışından yasaklı köpek getirilebilir mi?
Hayır. İthalat da yasaktır. Gümrükte tespit edilirse köpeğe el konur, sahibine idari para cezası uygulanır.
Ağızlık veya tasma takmazsam ne olur?
15.000 TL civarında ceza uygulanır. Tekrarlanırsa köpeğe el konulabilir.
Köpeğim saldırdı ve biri yaralandı, ceza ne olur?
Bu durumda Türk Ceza Kanunu devreye girer. “Tehlike arz eden hayvanı kontrolsüz bırakmak” suçundan hapis cezası uygulanabilir.
Yasaklı köpeğim öldü, bildirmem gerekir mi?
Evet. Ölüm bilgisi, PETVET sisteminde güncellenmelidir. Bildirmemek “yanlış kayıt tutmak” olarak değerlendirilir.
Bu yasaklar sadece Türkiye’de mi var?
Hayır. İngiltere, Fransa, Almanya, ABD’nin bazı eyaletleri ve Avustralya gibi birçok ülkede benzer yasaklar uygulanmaktadır.
Köpeğime DNA testi yaptırsam yasa dışına çıkar mı?
Hayır. Tip benzerliği (fenotip) esastır; DNA testi tek başına yasal olarak geçerli değildir.
Yasaklı ırkların barınakta durumu nedir?
Barınaklara alınan köpekler sahiplendirilemez. Belediye gözetiminde yaşatılır, üretime izin verilmez.
Yasaklı ırklar neden tamamen kaldırılmıyor?
Amaç yok etmek değil, kontrol altına almaktır. Kayıtlı bireyler kısırlaştırılmış halde refah içinde yaşatılabilir.
Sosyal medyada Pitbull fotoğrafı paylaşmak yasak mı?
Hayır, sadece sahiplendirme veya satış amacıyla paylaşmak yasaktır. Bilgilendirme veya farkındalık amaçlı paylaşımlar serbesttir.
Yasaklı köpeğim belediye tarafından alındı, geri alabilir miyim?
Belgen varsa ve denetim sırasında eksiklik giderilmişse 7 gün içinde başvurarak iade talep edebilirsin.
Yasaklı ırklar için muafiyet belgesi var mı?
Türkiye’de “muafiyet sertifikası” sistemi yoktur. Sadece 2021–2022 döneminde kayıt yaptıranlar köpeklerini elde tutabilir.
Yasaklı ırkları savunmak suç mu?
Hayır. Ancak satış veya üretimi teşvik eden ifadeler suç teşkil eder. Bilimsel veya bilgilendirici paylaşımlar yasaldır.
Bu yasalar ileride değişir mi?
Evet, her yıl gözden geçirilmektedir. Ancak 2025 itibarıyla yürürlükteki liste aynen geçerlidir.
Keywords
yasaklı köpek ırkları 2025, Türkiye yasaklı köpek listesi, tehlike arz eden köpekler, pitbull yasağı, american bully yasak mı, köpek yasa cezaları, yasaklı köpeklerin sahiplik şartları, kısırlaştırma ve petvet kaydı, xl bully yasağı İngiltere, Türkiye hayvan koruma kanunu
Sources
Tarım ve Orman Bakanlığı – Tehlike Arz Eden Hayvanlara İlişkin Genelge (2021-48)
5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu – Madde 14 ve İlgili Yönetmelikler
Tarım ve Orman Bakanlığı Duyuruları (2021–2025)
DEFRA (UK) – Dangerous Dogs Act 1991 / XL Bully Ban (2024)
Blue Cross UK – Breed Specific Legislation Guidelines
European Commission – Pet Travel Regulations (EU Pet Passport Rules)
The Kennel Club (UK) – Breed Safety Policies
Yorumlar