Belediyeler Ücretsiz Kedi ve Köpek Kısırlaştırması Yapar mı? 2026 Güncel Rehber
- Veteriner Hekim Doğukan Yiğit ÜNLÜ
- 1 gün önce
- 8 dakikada okunur
Belediyeler Ücretsiz Kedi ve Köpek Kısırlaştırması Yapar mı?
Kısa cevap: Evet, ancak belirli şartlar altında.
Türkiye’de belediyeler, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında özellikle sahipsiz hayvanların kısırlaştırılması, aşılanması ve işaretlenmesi ile yükümlüdür. Bu hizmetler çoğu belediyede ücretsizdir.
Ancak önemli bir ayrım vardır:
Güçten düşmüş hayvanlar
Sahipli hayvanlar
Her kategori için uygulama aynı değildir.
Belediye Kısırlaştırma Hizmetinin Genel Durumu
Hayvan Türü | Ücretsiz Kısırlaştırma | Açıklama |
Sokak kedisi | Genellikle Evet | Belediye sorumluluğundadır |
Sokak köpeği | Genellikle Evet | Topla-kısırlaştır-aşıla-yerine bırak modeli uygulanır |
Sahipli kedi | Belediye bazlı değişir | Çoğu belediye ücretsiz yapmaz |
Sahipli köpek | Belediye bazlı değişir | Genellikle ücretli veya yapılmaz |
Belediyelerin Önceliği
Belediyeler için temel öncelik:
Popülasyon kontrolü
Kuduz riskinin azaltılması
Sokak hayvanlarının kontrolsüz üremesinin önlenmesi
Halk sağlığı
Bu nedenle ücretsiz hizmet çoğunlukla sahipsiz hayvanlara yöneliktir.
Bazı büyükşehir belediyeleri zaman zaman:
Düşük gelirli sahipli hayvanlar için
Kampanya dönemlerinde
Belirli kontenjan dahilinde
ücretsiz veya düşük ücretli kısırlaştırma uygulayabilir.
Ancak bu ülke genelinde standart değildir.
Ücretsiz Kısırlaştırma Hangi Hayvanlar İçin Geçerlidir?
Uygulamada ücretsiz hizmetin en net ve yaygın olduğu grup sahipsiz hayvanlardır.
Sahipsiz Hayvanlar
Belediyelerin asli sorumluluğu sahipsiz kedi ve köpeklerin popülasyon kontrolünü sağlamaktır. Bu kapsamda yürütülen süreç genellikle şu şekilde işler:
Hayvanın yakalanması veya gönüllü tarafından teslim edilmesi
Geçici bakım evine alınması
Kısırlaştırma operasyonu
Aşılama ve parazit uygulamaları
Kulak küpesi veya işaretleme
Alındığı bölgeye geri bırakılması
Bu işlemler genellikle ücretsizdir.
Güçten Düşmüş veya Yaralı Hayvanlar
Kaza geçirmiş, ciddi hastalığı olan veya yaşamını sürdüremeyecek durumda olan hayvanlar da belediyelerin sorumluluk alanına girer. Bu durumlarda tedavi, rehabilitasyon ve uygun görülürse kısırlaştırma işlemi ücretsiz yapılabilir.
Sahipli Hayvanlar
En çok merak edilen konu sahipli hayvanların durumudur.
Çoğu belediye sahipli hayvanları ücretsiz kısırlaştırmaz. Öncelik sahipsiz hayvanlara verildiği için sahipli hayvanlar ya ücretli olarak kabul edilir ya da hizmet kapsamına alınmaz.
Bazı belediyeler ise:
Sosyal yardım kapsamındaki vatandaşlara
Belirli gelir kriterlerini sağlayan kişilere
Kampanya dönemlerinde
Kontenjan dahilinde
ücretsiz veya indirimli kısırlaştırma hizmeti sunabilir. Ancak bu uygulama belediyeden belediyeye değişir.
Sahipli Hayvanlar İçin Uygulama Durumu
Belediye Türü | Sahipli Hayvana Ücretsiz Hizmet | Not |
Büyükşehir Belediyesi | Nadiren | Kampanya bazlı olabilir |
İl Belediyesi | Genellikle Hayır | Öncelik sahipsiz hayvan |
İlçe Belediyesi | Değişken | Bütçe ve kapasiteye bağlı |
Küçük İlçeler | Genellikle Hayır | Barınak kapasitesi sınırlı |
Belediyeler ücretsiz kısırlaştırmayı bir bireysel sosyal hizmetten ziyade, popülasyon kontrol aracı olarak yürütmektedir. Bu nedenle sahipli hayvanlar için otomatik ve sürekli bir ücretsiz hizmet beklentisi doğru değildir.
Belediyelerin Kısırlaştırma Hizmetini Dayandırdığı Mevzuat
Türkiye’de belediyelerin sahipsiz hayvanlara yönelik kısırlaştırma hizmeti sunmasının temel dayanağı 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’dur. Bu kanun ve ilgili uygulama yönetmelikleri, sahipsiz hayvanların korunması, rehabilitasyonu ve popülasyon kontrolüne ilişkin görev ve sorumlulukları açıkça tanımlar.
Kanuna göre belediyeler;
Sahipsiz hayvanları toplamak
Kısırlaştırmak
Aşılamak
İşaretlemek
Rehabilitasyon sonrası alındıkları ortama geri bırakmak
ile yükümlüdür.
Bu sistem genellikle “yakala-kısırlaştır-aşıla-yerine bırak” modeli olarak uygulanır. Amaç hayvanları topluca barınakta tutmak değil, üremeyi kontrol altına alarak sokak popülasyonunu dengelemektir.
Belediyelerin Yasal Sorumluluk Alanı
Sorumluluk | Belediye Yükümlülüğü | Açıklama |
Sahipsiz hayvanların toplanması | Evet | Kontrolsüz çoğalmayı önlemek amacıyla |
Kısırlaştırma | Evet | Popülasyon kontrolünün temel aracı |
Aşılama | Evet | Kuduz başta olmak üzere halk sağlığı için |
İşaretleme | Evet | Kulak küpesi veya benzeri yöntem |
Sahipli hayvanların ücretsiz kısırlaştırılması | Hayır (zorunlu değil) | Belediyeye bağlı, isteğe bağlı uygulama |
Önemli bir nokta şudur: Kanun belediyelere sahipsiz hayvanlar için görev verir. Sahipli hayvanların ücretsiz kısırlaştırılması yasal bir zorunluluk değildir.
Bu nedenle uygulama belediyeden belediyeye farklılık gösterebilir.
Belediyelerde Kısırlaştırma Hizmetinin Kapsamı
Belediyelerin sunduğu ücretsiz kısırlaştırma hizmeti yalnızca cerrahi işlemden ibaret değildir. Çoğu belediyede süreç daha kapsamlıdır.
Standart Hizmet İçeriği
İşlem | Genellikle Dahil mi? | Açıklama |
Muayene | Evet | Operasyon öncesi genel kontrol |
Evet | Dişi veya erkek hayvana göre değişir | |
Çoğunlukla Evet | Halk sağlığı gereği | |
Genellikle Evet | Bölgesel uygulamaya bağlı | |
Kulak küpesi / işaretleme | Evet | Sahipsiz hayvanlarda zorunlu |
Değişken | Sahipli hayvanlarda farklılık gösterebilir | |
Uzun süreli yatış | Hayır (sınırlı) | İyileşme sonrası geri bırakma |
Belediyeler genellikle operasyon sonrası kısa süreli gözlem yapar. İyileşme tamamlandıktan sonra sahipsiz hayvanlar alındıkları bölgeye bırakılır.
Hizmetin Sınırları
Belediye kısırlaştırma hizmeti şu durumlarda sınırlı olabilir:
Yoğunluk nedeniyle randevu süresinin uzaması
Barınak kapasitesinin dolu olması
Tıbbi risk taşıyan hayvanlarda operasyonun ertelenmesi
Sahipli hayvanların kapsam dışı bırakılması
Belediye klinikleri çoğunlukla popülasyon kontrol odaklı çalışır. Bu nedenle özel kliniklerde sunulan bazı ileri tanı ve tedavi imkanları her belediyede bulunmayabilir.
Belediye ve Özel Klinik Arasındaki Temel Fark
Kriter | Belediye Hizmeti | Özel Klinik |
Ücret | Sahipsiz için ücretsiz | Ücretli |
Randevu süresi | Yoğunluğa bağlı | Daha esnek |
Operasyon kapsamı | Temel popülasyon kontrol | Geniş tıbbi kapsam |
Hasta takibi | Sınırlı | Daha detaylı takip |
Belediyelerin amacı bireysel hasta takibinden çok toplumsal popülasyon yönetimidir. Bu fark beklentilerin doğru ayarlanmasını sağlar.
2026’da Kedi ve Köpek Kısırlaştırma Maliyetleri (Belediye ve Özel Klinik Karşılaştırması)
Belediyeler sahipsiz hayvanlar için kısırlaştırma hizmetini ücretsiz sunabilir. Ancak sahipli hayvanlar için çoğunlukla ücretli işlem uygulanır veya hizmet kapsamı dışında bırakılır. Bu nedenle birçok vatandaş özel klinik fiyatlarını da araştırmaktadır.
Aşağıdaki tablo 2026 yılı için Türkiye genelinde ortalama özel klinik kısırlaştırma ücret aralıklarını göstermektedir. Fiyatlar şehre, kliniğin bulunduğu semte ve operasyon kapsamına göre değişebilir.
Kedi Kısırlaştırma Ücretleri (2026)
İşlem | Belediye (Sahipsiz) | Özel Klinik Ortalama (TL) | Yaklaşık USD | Yaklaşık EUR |
Ücretsiz | 2.500 – 4.000 TL | 75 – 120 $ | 70 – 110 € | |
Ücretsiz | 3.500 – 6.000 TL | 105 – 180 $ | 95 – 165 € |
Dişi kedilerde operasyon süresi ve cerrahi kapsam daha geniş olduğu için maliyet erkek kedilere göre yüksektir.
Köpek Kısırlaştırma Ücretleri (2026)
İşlem | Belediye (Sahipsiz) | Özel Klinik Ortalama (TL) | Yaklaşık USD | Yaklaşık EUR |
Ücretsiz | 4.000 – 8.000 TL | 120 – 240 $ | 110 – 220 € | |
Ücretsiz | 6.000 – 12.000 TL | 180 – 360 $ | 165 – 330 € |
Köpeklerde fiyatlar ırka ve kiloya göre artış gösterebilir. Büyük ırk köpeklerde anestezi süresi ve ilaç dozları arttığı için ücretler yükselir.
Fiyatı Etkileyen Faktörler
Kısırlaştırma ücretleri şu unsurlara bağlı olarak değişebilir:
Belediye hizmetlerinde genellikle temel cerrahi uygulanır. Özel kliniklerde ise operasyon öncesi kan profili, gaz anestezi, detaylı monitorizasyon ve kontrollü taburculuk süreci daha kapsamlı olabilir.
Belediye Hizmeti Gerçekten Tamamen Ücretsiz mi?
Sahipsiz hayvanlar için çoğunlukla evet. Ancak bazı belediyeler:
Nakil hizmeti talep edebilir
Gönüllü kartı isteyebilir
Belirli kontenjan uygulayabilir
Sahipli hayvanlar için ücretsiz hizmet yaygın değildir.
Belediye Ücretsiz Kısırlaştırma Başvurusu Nasıl Yapılır?
Belediyelerin ücretsiz kısırlaştırma hizmetinden yararlanmak isteyen vatandaşların izlemesi gereken süreç belediyeden belediyeye değişebilir. Ancak genel uygulama çerçevesi büyük ölçüde benzerdir.
Başvuru Yöntemleri
Belediyelerde başvuru genellikle şu yollarla yapılır:
Belediyenin resmi internet sitesi üzerinden online randevu
Telefonla randevu alma
Geçici bakım evi / hayvan hastanesi birimine şahsen başvuru
Sokak hayvanı için zabıta veya veteriner işleri müdürlüğüne bildirim
Bazı büyükşehir belediyelerinde dijital randevu sistemleri bulunmaktadır. İlçe belediyelerinde ise telefonla veya doğrudan başvuru daha yaygındır.
Sahipsiz Hayvan İçin Başvuru Süreci
Sahipsiz bir hayvan için başvuru yapılacaksa süreç genellikle şu şekilde ilerler:
Hayvanın bulunduğu konum belediyeye bildirilir
Belediye ekipleri hayvanı alır veya gönüllü teslim eder
Kısırlaştırma ve aşılama yapılır
İyileşme sürecinden sonra alındığı yere geri bırakılır
Bazı belediyeler gönüllü besleyicilerden kimlik bilgisi veya iletişim bilgisi talep edebilir.
Sahipli Hayvan İçin Başvuru Süreci
Sahipli hayvanlar için ücretsiz hizmet yaygın değildir. Ancak başvuru kabul eden belediyelerde genellikle şu belgeler istenir:
Kimlik fotokopisi
İkamet belgesi
Gelir durumunu gösterir belge (kampanya varsa)
Hayvanın aşı karnesi
Başvuru kabul edilse bile kontenjan sınırlaması olabilir.
Randevu Süreleri
Yoğunluk durumuna göre randevu süresi:
Büyük şehirlerde 2–6 hafta
Küçük ilçelerde 1–3 hafta
arasında değişebilir.
Popülasyon yoğunluğu olan bölgelerde bekleme süresi uzayabilir.
Randevu Şartları ve Uygulama Kriterleri
Belediyeler operasyon güvenliği ve kapasite yönetimi için belirli kriterler uygular.
Yaş ve Sağlık Şartları
Kriter | Genel Uygulama |
Minimum yaş | Genellikle 6 ay |
Maksimum yaş | Sağlık durumuna bağlı |
Gebelik | Çoğu belediye riskli gebelikte işlem yapmaz |
Doğum sonrası | Genellikle en az 2 ay beklenir |
Kronik hastalık | Ön muayeneye göre değerlendirilir |
Her hayvan operasyon öncesi muayeneden geçirilir. Anesteziye uygunluk değerlendirmesi yapılır.
Operasyon Öncesi Hazırlık
Belediyeler genellikle şu hazırlıkları ister:
Operasyon öncesi 8–12 saat açlık
Temiz taşıma kabı veya uygun tasma
Kimlik ve başvuru evraklarının tamamlanmış olması
Sahipsiz hayvanlarda bu süreç belediye tarafından yönetilir.
Hizmetin Reddedilebileceği Durumlar
Belediyeler bazı durumlarda başvuruyu reddedebilir veya erteleyebilir:
Hayvanın sağlık açısından operasyona uygun olmaması
Barınak kapasitesinin dolu olması
Önceliğin acil vakalara verilmesi
Sahipli hayvanların kapsam dışı bırakılması
Bu kriterler belediyelerin hizmet kapasitesine göre değişebilir.
Ücretsiz Hizmet Bulunamazsa Alternatifler
Her belediye ücretsiz kısırlaştırma hizmeti sunmayabilir ya da yoğunluk nedeniyle randevu süresi uzayabilir. Böyle durumlarda alternatif yollar bulunmaktadır.
Hayvan Hakları Dernekleri ve Gönüllü Ağları
Bazı sivil toplum kuruluşları ve gönüllü gruplar, belirli dönemlerde indirimli veya ücretsiz kısırlaştırma kampanyaları düzenler. Bu kampanyalar genellikle:
Sokak hayvanları için
Maddi durumu yetersiz sahipli hayvanlar için
Belirli mahallelerde yoğun popülasyon kontrolü amacıyla
yapılır.
Bu tür kampanyalar kontenjanla sınırlı olabilir ve başvuru süresi kısa olabilir.
Kampanyalı Özel Klinik Uygulamaları
Bazı özel klinikler belirli dönemlerde:
Toplu kısırlaştırma günleri
Dişi hayvan kampanyaları
Sahiplendirme sonrası indirimler
sunabilir.
Bu kampanyalar genellikle standart fiyatın altında uygulanır ancak ücretsiz değildir.
Üniversite Veteriner Fakülteleri
Bazı üniversitelerin uygulama hastanelerinde kısırlaştırma hizmetleri, özel kliniklere kıyasla daha uygun fiyatlı olabilir. Ancak randevu süresi ve hasta yoğunluğu değişkenlik gösterebilir.
Alternatif Seçeneklerin Karşılaştırması
Seçenek | Ücretsiz | Ücret Düzeyi | Bekleme Süresi | Hizmet Kapsamı |
Belediye | Sahipsiz için Evet | Sahipli için değişken | Orta – uzun | Temel popülasyon kontrol |
STK kampanyaları | Bazen | Düşük | Kısa süreli kampanya | Sınırlı kontenjan |
Özel klinik kampanyası | Hayır | Orta | Kısa | Daha kapsamlı |
Üniversite hastanesi | Hayır | Orta – uygun | Orta | Akademik ortam |
Ücretsiz hizmet bulunamadığında en güvenli yaklaşım, operasyonun sağlık açısından uygun koşullarda yapılmasını sağlamaktır. Fiyat tek başına belirleyici kriter olmamalıdır.
İller ve İlçeler Arasında Fark Neden Olur?
Türkiye’de belediyelerin kısırlaştırma uygulamaları standart bir model üzerine kurulmuş olsa da pratikte ciddi farklılıklar görülebilir. Bunun temel nedeni yerel kapasite ve bütçe farklılıklarıdır.
Farklılık Yaratan Faktörler
Faktör | Etkisi |
Belediye bütçesi | Kısırlaştırma kapasitesini belirler |
Barınak altyapısı | Ameliyat sayısını etkiler |
Veteriner personel sayısı | Randevu hızını belirler |
Sokak hayvanı yoğunluğu | Önceliklendirmeyi değiştirir |
Yerel politika ve öncelikler | Kampanya düzenlenip düzenlenmemesini etkiler |
Büyükşehir belediyeleri genellikle daha geniş kapasiteye sahiptir. Ancak yoğunluk da yüksek olduğu için bekleme süresi uzayabilir.
Küçük ilçelerde hayvan sayısı az olabilir ancak ameliyathane kapasitesi sınırlı olabilir.
Neden Standart Bir Ulusal Uygulama Yok?
Kanun belediyelere görev verir, ancak uygulama detaylarını yerel yönetimlere bırakır. Bu nedenle:
Aynı il içinde bile ilçeler arasında farklılık olabilir
Bir belediye ücretsiz hizmet sunarken diğeri sunmayabilir
Kampanyalar dönemsel olabilir
Bu durum vatandaşların “Belediyeler ücretsiz kısırlaştırma yapıyor mu?” sorusunu sık sormasının temel nedenidir.
Anahtar Kelimeler
belediyeler ücretsiz kısırlaştırma yapar mı, belediye kedi kısırlaştırma ücretsiz mi, belediye köpek kısırlaştırma şartları, sokak hayvanı kısırlaştırma nasıl yapılır, 2026 kısırlaştırma fiyatları
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Belediyeler ücretsiz kedi kısırlaştırması yapar mı?
Evet, belediyeler sahipsiz kediler için ücretsiz kısırlaştırma hizmeti sunmakla yükümlüdür. Bu hizmet genellikle yakala-kısırlaştır-aşıla-yerine bırak modeliyle uygulanır. Ancak sahipli kediler için ücretsiz hizmet her belediyede bulunmaz. Bazı belediyeler kampanya dönemlerinde veya sosyal yardım kapsamındaki vatandaşlar için indirimli hizmet sağlayabilir.
Belediyeler ücretsiz köpek kısırlaştırması yapar mı?
Sahipsiz köpekler için belediyeler ücretsiz kısırlaştırma yapar. Amaç kontrolsüz üremenin önüne geçmek ve halk sağlığını korumaktır. Sahipli köpeklerde ise ücretsiz uygulama yaygın değildir. Belediyeye göre değişiklik gösterebilir.
Sahipli hayvanlar için belediyede ücretsiz kısırlaştırma mümkün mü?
Genel olarak hayır. Kanun belediyelere sahipsiz hayvanlar için görev verir. Sahipli hayvanların ücretsiz kısırlaştırılması yasal zorunluluk değildir. Ancak bazı belediyeler belirli şartları sağlayan vatandaşlara kampanya kapsamında destek verebilir.
Belediyeye ücretsiz kısırlaştırma başvurusu nasıl yapılır?
Başvuru genellikle belediyenin veteriner işleri müdürlüğüne telefonla, internet üzerinden randevu sistemiyle veya doğrudan başvuru yoluyla yapılır. Sahipsiz hayvan için yer bildirimi yapılabilir. Sahipli hayvanlar için kimlik ve ikamet bilgisi istenebilir.
Belediye kısırlaştırma işlemi tamamen ücretsiz mi?
Sahipsiz hayvanlar için genellikle ücretsizdir. Operasyon, kuduz aşısı ve işaretleme çoğunlukla hizmet kapsamına dahildir. Sahipli hayvanlarda ise ücretsiz hizmet garanti değildir ve belediyeye göre değişir.
Belediyede kısırlaştırma için yaş sınırı var mı?
Genellikle minimum 6 aylık yaş şartı aranır. Hayvanın genel sağlık durumu operasyon için uygun olmalıdır. Gebe veya ciddi sağlık sorunu olan hayvanlarda işlem ertelenebilir.
Belediye kısırlaştırma sonrası hayvanı geri bırakır mı?
Evet. Sahipsiz hayvanlar ameliyat ve iyileşme sürecinden sonra alındıkları ortama geri bırakılır. Bu uygulama kanuni modeldir ve popülasyon kontrolüne yöneliktir.
Belediyeler neden sahipli hayvanları ücretsiz kısırlaştırmıyor?
Belediyelerin öncelikli görevi sahipsiz hayvan popülasyonunu kontrol etmektir. Bütçe ve kapasite sınırlamaları nedeniyle sahipli hayvanlara ücretsiz hizmet sunmak zorunlu değildir.
Belediye yerine özel klinikte kısırlaştırma yaptırmak daha mı güvenlidir?
Her iki kurumda da işlem veteriner hekim tarafından yapılır. Özel kliniklerde genellikle daha kapsamlı tetkik, anestezi monitorizasyonu ve takip süreci sunulabilir. Belediyelerde ise popülasyon kontrol odaklı, temel cerrahi hizmet verilir.
Ücretsiz belediye hizmeti yoksa ne yapılabilir?
Hayvan hakları derneklerinin kampanyaları, üniversite veteriner fakülteleri veya dönemsel özel klinik indirimleri alternatif olabilir. Ancak operasyonun uygun tıbbi koşullarda yapılması öncelikli kriter olmalıdır.
Sources
Kaynak | Link |
5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu | |
Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği | |
Tarım ve Orman Bakanlığı – Hayvan Hakları ve Sahipsiz Hayvan Hizmetleri | |
Türkiye Belediyeler Birliği – Sahipsiz Hayvan Hizmetleri Rehberi | |
Büyükşehir Belediyeleri Veteriner Hizmetleri Sayfaları (örnek uygulamalar) | İlgili belediyelerin resmi web siteleri |
Yorumlar